صفحه اصلی"ارسال نظرات"هفته نامه خاتم"خواندنی ها"بروشور
شنبه ٠٥ مهر ١٣٩٩
اخبار > آیا تولید علم دانشگاه آزاد اسلامی، کیفی هم هست؟
 


    سه شنبه ٢٦ آبان ١٣٩٤

    

   آیا تولید علم دانشگاه آزاد اسلامی، کیفی هم هست؟

    این جدول نشان می‌دهد رتبه‌های تک رقمی دانشگاه آزاد در سطح کشور و منطقه در عین قابل تقدیر بودن، در مقایسه با سایر دانشگاه‌های کشور قابل توجه نیست.  

   

در سال تحصیلی گذشته بیش از ۴ میلیون و ۲۵۰ هزار دانشجو در کل کشور در موسسات آموزشی و در مقاطع مختلف تحصیل کرده‌اند. ترکیب درصد این عدد قابل توجه میان مراکز دانشگاهی مختلف بر اساس جدول زیر تفکیک شده است:

 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری    ۱۵ درصد
دانشگاه پیام نور
      ۲۵ درصد
دانشگاه آزاد اسلامی
۳۶ درصد
دانشگاه جامع علمی کاربردی
        ۱۰ درصد
موسسات غیردولتی غیرانتفاعی
     9.2 درصد
دستگاه‌های اجرایی
   ۷ درصد
دانشگاه فنی و حرفه ای
      3.5 درصد

 بر اساس این آمار تعداد دانشجویان دانشگاه آزاد بیش از ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر خواهند بود که در مجموع واحدهای دانشگاهی این نهاد، مشغول به تحصیل بوده‌اند. دانشگاه آزاد اسلامی با وجود آنکه دارای واحدهای متعدد است اما در رتبه بندی‌های مختلفی که در سطح کشور، منطقه و جهان صورت می‌گیرد در حکم یک دانشگاه واحد به شمار می‌رود و ارزیابی علمی آن نیز در مقایسه با سایر دانشگاه‌ها به عنوان یک دانشگاه واحد سنجیده می‌شود. از این رو با توجه به تعداد بسیار بالای دانشجویان این دانشگاه به سختی می‌توان در کشور دانشگاهی را متصور شد که بتواند با دانشگاه آزاد از نگاه تولید کمی علم رقابت کند.

با یک برآورد سطحی می‌توان مدعی شد که مجموع تمام دانشجویان دانشگاه‌هایی که به اصطلاح دانشگاه دولتی به شمار می‌روند، از نصف دانشجویان دانشگاه آزاد نیز کمتر خواهند بود. این مزیت عمده موجب می‌شود که به عنوان مثال برای مقایسه مقالات تولیدی دانشگاه آزاد با دانشگاه دیگری همچون دانشگاه تهران یا دانشگاه صنعتی شریف یا دانشگاه صنعتی امیر کبیر، رقابتی نامتوازن صورت بگیرد. رقابتی که میان دانشگاهی با بیش از ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار دانشجوست با دانشگاهی که بین ۳۰ هزار نفر تا ۷ هزار نفر دانشجو دارد؛ نمی‌تواند در حقیقت یک رقابت معنادار باشد.

 به هر ترتیب از آنجا که ساختار تشکیلاتی دانشگاه آزاد ایجاب می‌کند تا تمام واحدهای این دانشگاه تحت یک نام واحد فعالیت کنند، به ناچار باید رتبه بندی‌های مختلف علمی این دانشگاه را نیز بر همین اساس مورد مطالعه قرار داد. رتبه بندی‌های مختلفی که بر اساس پایگاه استنادی  Scopus، Scimago و نیز رتبه بندی در سطح مقالات و تولید علم صورت می‌گیرد نشان می‌دهد در طول سال‌های اخیر دانشگاه آزاد در یک مسیر رو به رشد توانسته است ضمن تثبیت رتبه نخست خود در سطح کشور و دست یابی به رتبه نخست در منطقه، رتبه‌های خود در میدان رقابت با دانشگاه‌های جهان را نیز ارتقا بخشد.

 بر اساس آماری که توسط مرجع Scimago از میزان تولید علم در سطح دانشگاه‌های جهان منتشر شده و کارنامه هر دانشگاه را در سه سطح کشوری، منطقه‌ای و جهانی رتبه بندی نموده است، دانشگاه آزاد از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۳ توانسته از رتبه ۴ کشوری به رتبه ۱ ارتقا پیدا کند. این دانشگاه همین طور توانسته است در سطح منطقه‌ای در طول این سال‌ها از رتبه ۲۱ به رتبه ۱ دست یابد و از رتبه ۷۷۸ جهانی به رتبه ۸۷ برسد.

این روند رو به رشد در قالب معیار کمی سنجش تولید علم اتفاق مهم و قابل تقدیری است که در مجموعه دانشگاه آزاد اسلامی و با همت اساتید و دانشجویان پویا صورت گرفته است، اما آنچه که در این بین قابل بیان و پیگیری است، رویکرد بخش مدیریتی این نهاد در مطالعه این آمار است. باید پرسید که مدیریت دانشگاه آزاد نیز مانند سطوح ژورنالیستی میزان علمی بودن خود را بر اساس جداولی می‌سنجد که در آن تعداد دانشجویان دو دانشگاه در ارزیابی توان علمی آن‌ها دخیل نیست؟ آیا مقایسه دانشگاه آزاد با ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار دانشجو با دانشگاه تهران با حدود ۳۰ هزار دانشجو از نظر تولید علم امری منطقی است و اگر دانشگاه آزاد در این زمینه از دانشگاه تهران پیشی گرفت باید نشانه برتری دانشگاه آزاد نسبت به دانشگاه تهران به شمار رود؟ یا آنکه باید به دنبال معیاری دیگر در ارزیابی سطح علمی دانشگاه‌ها بود؟

 البته از این نکته نباید غافل شد که در همین مراجع سنجش بین المللی نیز در کنار رتبه بندی کمی در تولید علم، در بخش دیگری نیز به رتبه بندی مقالات با کیفیت نیز پرداخته می‌شود که در این رتبه بندی دانشگاه آزاد در سطح کشوری از اغلب دانشگاه‌های دولتی عقب مانده است. در آماری که در این بخش بر اساس مقالات تولیدی در سال ۲۰۱۳ صورت گرفته است، درصد مقالات کیفی برخی دانشگاه‌های بر‌تر کشور بر اساس جدول زیر اعلام شده‌اند:

 نام دانشگاه                  درصد مقالات با کیفیت
دانشگاه آزاد اسلامی                        11.09
دانشگاه تهران
                        20.11
دانشگاه علوم پزشکی تهران
            15.25
دانشگاه شریف
                       21.9
دانشگاه امیر کبیر
                    14.29
دانشگاه تربیت مدرس
               15.75
دانشگاه ایران
                      13.07
دانشگاه شیراز
                     18.46
دانشگاه فردوسی مشهد
             17.85
دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
   12.82
دانشگاه صنعتی اصفهان
            25.07
دانشگاه شهید بهشتی
               16.08
دانشگاه خواجه نصیر
               15.87
دانشگاه تبریز
                      18.39
دانشگاه علوم پزشکی شیراز
         11.66
دانشگاه علوم پزشکی تبریز
          24.04
دانشگاه پیام نور
                   15.48

 این جدول نشان می‌دهد رتبه‌های تک رقمی دانشگاه آزاد در سطح کشور و منطقه در عین قابل تقدیر بودن، در مقایسه با سایر دانشگاه‌های کشور قابل توجه نیست. دانشگاهی که به فراخور جمعیت میلیونی خود بالا‌ترین تولید مقاله در سطح دانشگاه‌های کشور و منطقه را دارد، از نظر کیفی بودن مقالات توان رقابتی قابل قبولی از خود نشان نمی‌دهد و در مقایسه با دانشگاه‌هایی که کمتر از نیم درصد جمعیت آن را دارند، نیز حرفی برای گفتن ندارد.

 بر اساس آمارهای مربوط به سال ۹۰ ظرفیت، دارایی‌ها و امکانات در اختیار این نهاد دانشگاهی عبارتند از: ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار دانشجو، ۳ میلیون دانش آموخته، ۴۰۰ واحد و مرکز آموزشی در داخل و خارج از کشور، ۳۰ هزار عضو هیات علمی، ۳۱ هزار نفر پرسنل، ۱۶ میلیون متر مربع فضای آموزشی و رفاهی، ۶۰۰ مدرسه سما و ۱۱۰ آموزشکده سما. وجود چنین حجمی از سرمایه انسانی و مادی برای دانشگاه آزاد ضمن ایجاد یک فرصت بی‌نظیر برای اعتلای سطح علمی کشور، می‌تواند در قالب یک تهدید ملی نیز به شمار رود. در صورتی که این ظرفیت عظیم توان پاسخگویی و داشتن خروجی متناسب با داشته‌های خود را به منصه ظهور نرساند بی‌شک منجر به وارد شدن آسیب جدی به بدنه علمی کشور خواهد شد.

 امروز در سطح مجامع علمی و دانشجویی نسبت به کیفیت علمی واحدهای دانشگاه آزاد انتقادات جدی و فراوانی وارد است. بسیاری از دانشگاه‌های دولتی در شهرهای بسیار دور‌تر از تهران نیز برای انتخاب رشته نزد دانشجویان، نسبت به واحدهای دانشگاه آزاد مستقر در تهران ارجحیت دارند. وجود چنین نگاهی در سطح متقاضیان ورود به دانشگاه در کنار رویکرد توسعه‌گرای دانشگاه آزاد در تحصیلات تکمیلی که در هفته‌های اخیر رسانه‌ای شده است این پرسش را به اذهان متبادر می‌سازد که این دانشگاه در حالی که هنوز پس از ۳۲ سال از فعالیت خود نتوانسته است جایگاه کیفی خود را نزد افکار عمومی به دست آورد با چه اهدافی به دنبال افزایش ظرفیت‌های پذیرش خود آن هم در سطح تحصیلات تکمیلی است؟

* گزارش از مرتضی جمشیدی

 

 

 

 

 

برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج




بسته های ویژه
کیست هیداتید/ انگل های سگی میزبان توت فرنگی ها
خون دماغ‌های بی‌دلیل نشانه‌ چیست؟
دیابت چگونه بر چشم‌ها اثر می‌گذارد؟
152هزار مجرد قطعی در کشور/ پیامدهای تجرد قطعی در سطح فرد، خانواده و جامعه
سریعترین خودروی جهان + تصاویر
یادداشت دانشجوی دانشگاه رازی درباره اکران «حرام‌زاده‌های بی‌شرف»؛
نگاهی به سریال «کیمیا» ساخته جواد افشار
ماجرای فیتیله ای که پایین کشیده شد
سرانه 200تومانی جوانان از بودجه سالانه!
سربازی آقازاده‌ها با طعم پارتی‌بازی!
جملات فرهنگی ! چند دقیقه تأمل
چرا زنان ایرانی به خودشون نمیرسند؟
دولت کرکره گزارش را پایین کشید!
الزامات اخلاقی دانشجویی
نشست هم اندیشی ویژه استادان دانشگاه برگزار گردید
نگاهي به چند فيلم جشنواره فجر امسال
مدگرایی از منظر اسلام
كتابي با عنوان كتاب "آقازاده عزيز"
شبکه‌های اجتماعی؛ و اهمیتی به اندازه انقلاب اسلامی
خانم ها حتما بخوانند؛ این چادر دستم بگرفت و پا به پا برد
اندر احوالات گوشي موبايل...
کارتون‌های دیروز و امروز در سایه فراماسونری
سبك زندگي ایده آل در کتاب «لاف عشق»
درباره جلد بیست و چهارم مجموعه یادگاران؛ کتاب شهید غلامعلی رجبی
سربازی آقازاده‌ها با طعم پارتی‌بازی!
مد اسلامی ـ ایرانی همراه با خلاقیت اما بدون حامی
سبک زندگی در بیان امام حسین علیه السلام
توصيه آيت الله بهجت درباره فوايد زيارت عاشورا
«من زنده‌ام» کتابی که هر کسی یک بار باید آن را بخواند
رشد باکتری های ضد اجتماعی در خوابگاه های کشور
طراحی لباس اسلامی، پروژه‌ی فرهنگی یا اقتصادی؟!
مبارزه با انحرافات اخلاقی با ازدواج آسان
هشت سنت غلط ازدواج از نگاه رهبر انقلاب
مهم ترین روش تهذیب نفس دانشجو
در ابتدای انقلاب مسئولین می‌گفتند چرا بودجه کشور را در اختیار این جوانان بی تجربه قرار دهیم؟
فیلم: گزارش bbc از خشونت جنسی در اروپا
«شهوت پنهان» یکی از دلایل ریزش‌ها در امت اسلامی
ماجرای تشرف محمد بن عیسی بحرینی و گرویدن حاکم بحرین به مذهب شیعه
پهپادهای ایرانی چگونه بلای جان ناوهای آمریکایی شدند؟ + فیلم
واکنش گسترده کم سوادها در شبکه های اجتماعی
به جای اسباب بازی، به فرزندانمان خواهر و برادر هدیه بدهیم
شخصیتی که شریعتی درباره او گفت: من هرچه دارم از شما دارم
مسیح علی نژاد : "من و تو" نماینده افکار عمومی داخل ایران نیست/ منابع مالی این شبکه مشکوک است+ تصاویر
احکام نگاه وپزشکی
فیلم/ از پونز چسباندن به پیشانی دختران بدحجاب تا انکار امام زمان(عج) و قرآن
مراسم روز دانشجو در دانشگاه تهران
انجمن اسلامی دانشجویان برگزار میکند:
اکران فیلم دربند در سینما بهمن
قصه طولانی رفع فیلتر فیسبوک در دولت یازدهم
کرسی آزاد اندیشی با موضوع تفکیک جنسیتی در دانشگاهها، دوشنبه 11/9/92
جدیدترین قیمت‌ تبلت در بازار +جدول
جزئیات آزمون دکتری ۹۳/ از ضرایب دروس تا اعلام نتایج
پول هایی که برای تغییر سبک زندگی در ایران خرج می‌شود
برگزاری مسابقه کتابخوانی "باکاروان آفتاب"
بیماری نادر در حیوانات + تصاویر